Szukaj
 
     
   

Słownik

A

Analiza SWOT

Metoda pozwalająca przeanalizować własne atuty i słabości wobec szans i zagrożeń stwarzanych przez otoczenie. Skrót SWOT pochodzi od pierwszych liter angielskich słów: strengths (mocne strony), weaknesses (słabe strony), opportunities (szanse), threats (zagrożenia).


B

Beneficjent

Podmiot publiczny lub prywatny oraz osoba fizyczna, które są odpowiedzialne za inicjowanie lub inicjowanie i wdrażanie operacji; w kontekście programów pomocy państwa „beneficjent” oznacza podmiot, który otrzymuje pomoc.

Beneficjent pomocy

Podmiot prowadzący działalność gospodarczą bez względu na formę organizacyjno-prawną oraz sposób finansowania, który otrzymał pomoc publiczną.

 

C

Cele

Planowane efekty jakie ma przynieść dane działanie o charakterze publicznym, określone we wstępnej fazie przygotowania projektu.

Certyfikacja wydatków

Czynność dokonywana w ramach systemu kontroli finansowej przez instytucję płatniczą w stosunku do operacji finansowych poczynionych przez instytucję zarządzającą i instytucje pośredniczące. Ma na celu potwierdzenie, czy wydatki na rzecz beneficjentów były ograniczone do okresu dopuszczalności kosztów, czy realizowane były zgodnie z obowiązującymi procedurami i czy dotyczyły uzgodnionych działań.

Common Framework (CF)

Konkurs skoordynowany na poziomie europejskim w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego, w którym określone zostaną główne zasady i obszary działania.

W ramach Common Framework przewidziane jest m.in. ustanowienie wspólnych tematów, określenie ram czasowych i podstawowych założeń związanych z konkursem oraz przygotowanie instrumentów wspierających zsynchronizowane działania (platformę internetową i bazę partnerów ponadnarodowych). W ramach tak zaplanowanego konkursu na poziomie europejskim państwa członkowskie, które zadeklarują udział w poszczególnych tematach CF, ogłoszą konkursy „krajowe” wpisujące się w założenia konkursu skoordynowanego. Zakłada się, że konkursy w ramach Common Framework ułatwią proces nawiązywania partnerstw ponadnarodowych oraz realizacji projektów współpracy ponadnarodowej.

D

Desygnacja

Potwierdzenie przez ministra właściwego do spraw rozwoju regionalnego, że instytucja zarządzająca, instytucja pośrednicząca, instytucja wdrażająca, krajowy kontroler lub wspólny sekretariat, spełnia warunki zapewniające prawidłową realizację programu operacyjnego.

Dokumenty programowe

Dokumenty w postaci programów lub planów rozwoju, opracowywane dla potrzeb wydatkowania środków wstępnie przyznanych (alokowanych) danemu obszarowi lub sektorowi przez Komisję Europejską w ramach Funduszy Europejskich i towarzyszących im środków krajowych. Określają m.in. cele i główne kierunki wydatkowania środków na podstawie analizy aktualnej sytuacji i trendów rozwojowych danego obszaru lub sektora, kryteria i sposoby realizacji konkretnych projektów, osoby i instytucje odpowiedzialne za wykonanie określonych zadań oraz szacowaną wielkość i rozbicie środków z uwzględnieniem współfinansowania ze wszystkich osiągalnych źródeł budżetowych.

Dziedzina interwencji

Obszar tematyczny/dziedzina gospodarki wymagająca wsparcia z Funduszy Europejskich w celu podniesienia poziomu rozwoju lub innowacyjności, np. inwestycje w gospodarstwach rolnych, usługi dla przemysłu turystycznego, budowa dróg, szkolenia dla pracowników przedsiębiorstw.

 

E

Efektywność (wykorzystania środków)

Kryterium ewaluacyjne porównujące wielkość nakładów na rzecz realizacji programu (np. finansowych, administracyjnych, ludzkich) z rzeczywistymi osiągnięciami.

Europejski Fundusz Społeczny (EFS)

Jeden z Funduszy Europejskich, którego głównym zadaniem jest rozwój społeczeństw w Unii Europejskiej. Z EFS pochodzi, m.in. wsparcie polityki rynku pracy, przeciwdziałanie wykluczeniu społecznemu, adaptacyjność i rozwój kadr, wyrównywanie szans na rynku pracy.

Ewaluacja

Ocena/oszacowanie jakości (stopnia) realizacji programu (tzn. jego faktycznych rezultatów) w stosunku do wcześniejszych założeń (tzn. oczekiwanych efektów). W przeciwieństwie do monitorowania lub kontroli ewaluacja odnosi się do efektów długoterminowych (oddziaływania). Zasadniczym celem ewaluacji jest stałe ulepszanie skuteczności i efektywności programów realizowanych przez władze publiczne. Przeprowadzana jest w celu osiągnięcia pozytywnych efektów społecznych i gospodarczych związanych bezpośrednio z danym programem oraz zwiększania przejrzystości i promowania działań podejmowanych przez władze publiczne. Ewaluacja jest wykonywana jako: ewaluacja wstępna, ewaluacja w połowie okresu realizacji oraz ewaluacja końcowa.

Ewaluacja końcowa / ocena pełna

Ewaluacja dokonywana po zakończeniu realizowanego programu lub projektu, której głównym celem jest określenie jego długotrwałych efektów, w tym wielkości zaangażowanych środków, skuteczności i efektywności pomocy. Głównym celem ewaluacji końcowej jest przede wszystkim dostarczenie informacji na temat długotrwałych efektów, powstałych w wyniku wdrażania danego programu lub realizacji projektu. W przypadku programów wiąże się ze sformułowaniem wniosków dotyczących kierunku polityki strukturalnej.

Ewaluacja on-going

Ewaluacja dokonywana w dowolnym momencie realizacji programu lub projektu.

Ewaluacja wstępna / ocena szacunkowa

Ewaluacja przeprowadzana przed rozpoczęciem realizacji programu lub projektu. Jej podstawowym zadaniem jest zweryfikowanie długoterminowych efektów wsparcia, zawartych w przygotowanych dokumentach programowych lub zakładanych w projekcie. Zasadniczym celem ewaluacji wstępnej jest zwiększenie jakości planowanych działań poprzez udział w procesie programowania podmiotu niezależnego od instytucji programującej. Ewaluacja wstępna ma zapewnić, iż środki przeznaczane na realizację polityki zmniejszania różnic w poziomie rozwoju pomiędzy poszczególnymi regionami Unii Europejskiej zostaną wykorzystane w sposób gwarantujący osiągnięcie najlepszych efektów.

Ewaluacja / ocena całościowa (globalna)

Ewaluacja/ocena całościowa to podstawowe narzędzie stosowane w polityce strukturalnej Unii Europejskiej. Przedmiotem ewaluacji globalnej jest cały program realizowany z udziałem wkładu finansowego Wspólnoty.

Ewaluacja / ocena w połowie okresu realizacji

Ewaluacja dokonywana w trakcie realizowania programu. Jej celem jest oszacowanie stopnia osiągnięcia zakładanych celów w świetle wcześniej przeprowadzonej ewaluacji wstępnej, zwłaszcza pod względem dostarczonych produktów i osiągniętych rezultatów oraz określenie trafności zamierzeń w stosunku do aktualnych trendów społeczno-gospodarczych. Wyniki ewaluacji okresowej służą ewentualnym modyfikacjom dokumentów programowych. Dostarczone za jej sprawą informacje powinny być wykorzystane przy przygotowaniu programu w następnym okresie programowania.


F

Finansowanie współpracy ponadnarodowej na zasadzie wzajemności

Współpraca ponadnarodowa realizowana w ramach projektu, co do zasady jest finansowana na zasadzie wzajemności, tzn. każdy z partnerów ponosi swoje koszty, bez pokrywania jakichkolwiek kosztów partnera/ów ponadnarodowego/ych z budżetu projektu PO WER.

Zasada wzajemności umożliwia zaangażowanie obu stron w przygotowanie i realizację projektu, a jednocześnie pozwala na uniknięcie ryzyka związanego z przepływami finansowymi, co gwarantuje zachowanie płynności finansowej i przyczynia się do zrealizowania projektu z sukcesem.

Finansowy wkład Wspólnoty

Finansowy wkład Wspólnoty to wielkość środków asygnowana przez Komisję Europejską w ramach pomocy finansowej, stanowiąca określoną proporcję kosztów kwalifikowanych projektu lub programu.

Fundusz funduszy

Podmiot pełniący funkcję wdrażającą dla instrumentów finansowych. Tworzony jest w celu zapewniania wsparcia w postaci środków z jednego lub więcej programów dla kilku instrumentów finansowych. Otrzymuje on wsparcie finansowe, które dalej przekazuje pośrednikom finansowym, np. funduszom pożyczkowym lub poręczeniowym w przypadku finansowania dłużnego. Funkcję funduszu funduszy pełni, np. Bank Gospodarstwa Krajowego.

 

G

Generator wniosków

Program komputerowy służący wypełnianiu i drukowaniu wniosków o dofinansowanie lub innych, dostępny za pomocą Internetu.

Grant

Środki finansowe z Funduszy Europejskich przekazywane przez beneficjenta (realizatora projektu) odbiorcom projektu (beneficjentom ostatecznym), jako narzędzie osiągnięcia celu projektu. Przykładem może być grant na założenie działalności gospodarczej.

Grant globalny

Część pomocy, której wdrażanie i zarządzanie może zostać powierzone jednemu lub kilku pośrednikom, w tym władzom lokalnym, instytucjom rozwoju regionalnego lub organizacjom pozarządowym i która jest wykorzystywana zasadniczo do wspierania lokalnych inicjatyw rozwojowych.

Grupa docelowa / ostateczni odbiorcy wsparcia

Podmioty lub osoby prywatne korzystające z projektów współfinansowanych z Funduszy Europejskich, realizowanych przez inną jednostkę - beneficjenta końcowego. Mogą to być uczestnicy szkoleń, biorcy wsparcia dla bezrobotnych, grantów na założenie firmy. W projektach współpracy ponadnarodowej będą to głównie osoby, grupy, środowiska, które wymagają wypracowania nowych rozwiązań (w tym podmioty, które wdrożą i będą stosować nowe rozwiązania, tzw. użytkownicy).

 

I

Innowacyjność

Wdrożenie nowego lub istotnie ulepszonego produktu (wyrobu/usługi) lub procesu, nowej metody organizacyjnej lub nowej metody marketingowej w praktyce gospodarczej, organizacji miejsca pracy lub w relacjach z otoczeniem.

Instrumenty finansowe

Instrumenty finansowe to alternatywna do wsparcia dotacyjnego forma finansowania inwestycji rozwojowych. Zwane też są odnawialnymi lub zwrotnymi. Wsparcie w postaci instrumentów finansowych ma charakter zwrotny, są to: pożyczki lub kredyty, poręczenia, produkty kapitałowe / wejścia kapitałowe (seed capital, venture capital).

W działaniu 4.3 nie przewiduje się wykorzystywania instrumentów finansowych.

Instytucja Audytowa (IA)

Instytucja odpowiadająca za weryfikację zgodności systemów zarządzania programami z prawem krajowym i wspólnotowym oraz analizę, czy systemy te funkcjonują prawidłowo. Dla wszystkich programów operacyjnych funkcję Instytucji Audytowej pełni Generalny Inspektor Kontroli Skarbowej w Ministerstwie Finansów. W przypadku RPO część funkcji IA jest delegowanych do urzędów kontroli skarbowej w województwach.

Instytucja Certyfikująca

Komórka organizacyjna w Ministerstwie Infrastruktury i Rozwoju, odpowiedzialna za certyfikację wydatków ponoszonych w ramach Funduszy Europejskich. W latach 2014-2020 funkcję Instytucji Certyfikującej powierzono instytucjom zarządzającym poszczególnymi programami operacyjnymi.

Instytucja płatnicza

Instytucja płatnicza to instytucja lub organ odpowiedzialny za przygotowywanie i składanie wniosków o płatności do Komisji Europejskiej.

Instytucja Pośrednicząca

Instytucja, do której instytucja zarządzająca deleguje część funkcji związanych z zarządzaniem, kontrolą i monitorowaniem programu, w odniesieniu do priorytetu operacyjnego, działania albo projektu.

Instytucja Wdrażająca

Podmiot publiczny lub prywatny odpowiedzialny za realizację części lub całości programu na podstawie odpowiedniego porozumienia lub umowy z Instytucją Pośredniczącą, która deleguje mu część swoich zadań i odpowiedzialności. W zależności od specyfiki danego programu to zazwyczaj instytucja wdrażająca jest odpowiedzialna za nabór i ocenę wniosków o dofinansowanie.

Instytucja Zarządzająca

Właściwy minister albo inny organ administracji publicznej, odpowiedzialny za przygotowanie i nadzorowanie realizacji programu. W programach krajowych funkcję Instytucji Zarządzającej pełni Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju, a w programach regionalnych Zarządy Województw.

Instytucje otoczenia biznesu

Wszelkie instytucje ułatwiające funkcjonowanie przedsiębiorstw, w tym: jednostki systemu finansowo-ubezpieczeniowego, organizacje ułatwiające nawiązywanie kontaktów gospodarczych, wspierające rozwój gospodarczy, itd. Instytucje otoczenia biznesu działają w następujących formach organizacyjno-prawnych: stowarzyszenia, fundacje, spółki niedziałające dla zysku, izby gospodarcze, jednostki badawczo-rozwojowe, jednostki budżetowe, uczelnie, ośrodki innowacji, inkubatory przedsiębiorczości. Możliwe są również różnego rodzaju związku czy porozumienia wymienianych podmiotów. Są to podmioty nie działające dla zysku, tylko całe swoje zyski przeznaczające na ponowne reinwestowanie w podejmowaną działalność oraz prowadzące działalność związaną ze wspieraniem biznesu lub kojarzeniem współpracy sektorów nauka-biznes.

 

J

Jednostka monitorująco-kontrolna

Jednostka odpowiedzialna za kontrolę i monitorowanie wdrażania Funduszy Europejskich. Do zadań krajowych jednostek monitorująco-kontrolnych należy: monitorowanie i kontrola kwalifikowalności wydatków w ramach poszczególnych Funduszy Europejskich; gromadzenie danych i monitorowanie wydatków w ramach poszczególnych Funduszy Europejskich; kontrola przestrzegania ustanowionych zasad i systemów korzystania z Funduszy Europejskich.

 

K

Komisja Oceny Projektów (KOP)

Komisja powoływana do oceny merytorycznej wniosku o finansowanie projektu. Ocena Komisji stanowić będzie podstawę do ułożenia listy rankingowej projektów rekomendowanych do akceptacji dyrektorowi instytucji przyjmującej wnioski o dofinansowanie. W skład KOP wchodzą przedstawiciele instytucji przyjmującej wnioski o dofinansowanie, dodatkowo mogą w niej uczestniczyć niezależni eksperci powołani w ramach pomocy technicznej programu.

Komitet Monitorujący

Podmiot powoływany dla celów oceny i nadzorowania danego programu. Jego zadaniem jest m.in. zatwierdzanie kryteriów wyboru projektów, akceptowanie uszczegółowień programu, okresowe badanie postępu w zakresie osiągnięcia szczegółowych celów określonych w programie i uszczegółowieniu programu.
W skład Komitetu Monitorującego program wchodzą przedstawiciele strony rządowej, strony samorządowej oraz partnerów społecznych i gospodarczych.

Kontrola

Weryfikacja poprawności realizacji i rozliczenia projektu lub programu, dokonywana m.in. przez instytucje odpowiedzialne za wdrażanie i zarządzanie programami. System kontroli opiera się na podziale odpowiedzialności między Komisją Europejską a administracjami krajów członkowskich. Krajowe kontrole przeprowadza się na trzech szczeblach: instytucji zarządzającej programem, instytucji certyfikującej oraz instytucji audytowej. Władze zarządzające programami mają drobiazgowo kontrolować dokumenty takie jak: listy faktur, rachunki czy raporty o postępie realizacji projektu albo raporty końcowe. Przeprowadzają też wyrywkowe kontrole na miejscu, sprawdzając dokumenty i przeprowadzając wywiady z pracownikami zaangażowanymi w projekt finansowany z Funduszy Europejskich.

Kontrola finansowa

Mechanizmy i środki zapewniające prawidłowe funkcjonowanie procesu gromadzenia i dysponowania publicznymi środkami krajowymi i wspólnotowymi. Kontrola finansowa obejmuje kontrolę zarządczą oraz audyt.

Korekta finansowa

Kwota, o jaką pomniejsza się współfinansowanie UE dla projektu lub programu operacyjnego w związku z nieprawidłowością indywidualną lub systemową.

Koszty kwalifikowalne

Koszty, których poniesienie jest merytorycznie uzasadnione i które spełniają kryteria zasadności wyznaczone przez instytucję zarządzającą. Zasady kwalifikowalności wydatków, określane w odniesieniu do terminów ich ponoszenia, podmiotu, który je ponosi oraz kategorii wydatków związanych z realizacją projektu, zostały określone w załącznikach do uszczegółowień programów. O kwalifikowalności kosztów decydują kolejno przepisy unijne, przepisy zawarte w uszczegółowieniach programów oraz ewentualnie inne dodatkowe przepisy stanowione przez instytucję zarządzającą.

Koszty ogółem

Łączny koszt planowanych działań lub operacji, z uwzględnieniem kosztów kwalifikowalnych oraz pozostałych (niespełniających kryterium kwalifikowalności).

Kryteria wyboru projektów

Zestaw określonych wymogów formalnych i merytorycznych, które muszą spełnić projekty, aby uzyskać dofinansowanie z publicznych środków wspólnotowych. Są zawarte w uszczegółowieniu programu lub odrębnym dokumencie. W przypadku Funduszy Europejskich kryteria wyboru projektów formułowane są przez instytucję zarządzającą, a następnie aprobowane przez Komitet Monitorujący.

Kwalifikowalność projektów

Projekt jest kwalifikowalny, czyli może zostać zatwierdzony do współfinansowania ze środków Funduszy Europejskich, jeśli jest zgodny z wymogami danego funduszu i z politykami wspólnotowymi oraz jest spójny z zatwierdzonym programem i spełnia szczegółowe kryteria określone dla danego działania w uszczegółowieniu programu.

Kwalifikowalność wydatków

Wydatek jest kwalifikowalny, jeżeli został poniesiony w ramach zatwierdzonego projektu realizowanego z udziałem Funduszy Europejskich. O kwalifikowalności wydatków decydują kolejno przepisy unijne, przepisy zawarte w uszczegółowieniach programów oraz ewentualnie dodatkowo inne przepisy stanowione przez instytucję zarządzającą.

 

L

Lider projektu

Podmiot, który przewodzi grupie podmiotów realizujących wspólnie projekt w ramach Partnerstwa. Podmiot ten jest odpowiedzialny za zarządzanie projektem i rozliczenie projektu.

List intencyjny

Stanowi wstępną deklarację współpracy pomiędzy beneficjentem a partnerem/partnerami ponadnarodowymi. List intencyjny co do zasady jest załączany na etapie składania wniosku na konkurs (chyba, że zasady dane konkursu stanowią inaczej). W przeciwieństwie do umowy o współpracy ponadnarodowej, podpisanie listu intencyjnego nie pociąga za sobą żadnych skutków prawnych.

 

M

Monitorowanie (Monitoring)

Ciągły i systematyczny proces zbierania i analizowania danych ilościowych oraz jakościowych, który pozwala na opisanie aktualnego stanu realizacji projektu. Ta bieżąca obserwacja postępu finansowo-rzeczowego pozwala ocenić czy przedsięwzięcie jest realizowanie zgodnie z założeniami, jakie zostały przyjęte na etapie planowania projektu. Takie podejście pozwala na wczesne wykrywanie ewentualnych błędów oraz szybką ich naprawę, a tym samym uniknięcie sytuacji, które w poważny sposób mogłyby zagrozić realizacji całego projektu.

Monitorowanie finansowe

Monitorowanie zarządzania środkami z Funduszy Europejskich przyznanymi na realizację programów i projektów jest podstawą oceny sprawności ich wydatkowania.

Monitorowanie rzeczowe

Monitorowanie postępu realizacji programów i projektów poprzez system wskaźników określonych w dokumentach programowych, a uszczegółowionych we wnioskach i umowach o dofinansowanie.

 

N

Nieprawidłowości

Rozbieżności w stosunku do uzgodnionego przez instytucję zarządzającą, instytucję wdrażającą oraz beneficjenta sposobu wydatkowania środków w ramach programów lub projektów, które wpływają na budżet Unii, ze względu na nieuzasadnione wydatki. Szczegółowa definicja nieprawidłowości znajduje się w Rozporządzeniu 1303/2013.

 

O

Odbiorca ostateczny / grupa docelowa projektu

Podmiot lub osoba prywatna korzystające z projektów współfinansowanych z Funduszy Europejskich, realizowanych przez inną jednostkę - beneficjenta. Mogą to być, np. uczestnicy szkoleń, biorcy wsparcia dla bezrobotnych, biorcy grantów na założenie firmy. W projektach współpracy ponadnarodowej będą to głównie osoby, grupy, środowiska, które wymagają wypracowania nowych rozwiązań (w tym podmioty, które wdrożą i będą stosować nowe rozwiązania, tzw. użytkownicy).

Oddziaływanie

Konsekwencje bezpośrednie dla odbiorców ostatecznych po zakończeniu ich udziału w projekcie lub po ukończeniu danej inwestycji, a także pośrednie konsekwencje dla innych podmiotów, którzy skorzystali lub stracili w wyniku realizacji projektu.

Okres programowania

Wieloletni okres planowania budżetu Unii Europejskiej. Okres obowiązywania dokumentów programowych, stanowiących podstawę do ubiegania się o wsparcie ze strony Komisji Europejskiej.

Oś priorytetowa

Wyodrębniona część programu operacyjnego, realizująca część strategii ujętej w programie poprzez grupę działań wzajemnie powiązanych, realizujących mierzalne cele szczegółowe.

 

P

Partnerstwo

Włączenie w proces podejmowania decyzji i ich realizację odpowiednich szczebli władz wspólnotowych i krajowych, jak również instytucji i środowisk regionalnych oraz lokalnych najlepiej znających potrzeby i możliwości swego regionu. Jest to jedna z zasad wdrażania Funduszy Europejskich.

Partnerstwo ponadnarodowe

Współpraca w ramach projektu współpracy ponadnarodowej z podmiotami zagranicznymi na podstawie zawartej umowy o współpracy ponadnarodowej. Partnerzy ponadnarodowi muszą być wymienieni we wniosku o dofinansowanie, lecz go nie podpisują; podpisują natomiast list intencyjny oraz umowę o współpracy ponadnarodowej. Partnerzy powinni wnosić do partnerstwa wiedzę, umiejętności, środki finansowe lub inne zasoby oraz uczestniczyć w zarządzaniu projektem. Wszyscy też powinni czerpać korzyści z realizowanego projektu.

Partnerstwo publiczno-prywatne (PPP)

Partnerstwo sektora publicznego i prywatnego mające na celu realizację przedsięwzięć lub świadczenie usług, tradycyjnie dostarczanych przez sektor publiczny. Współpraca ta opiera się na założeniu, iż każda ze stron jest w stanie wywiązać się z własnych, powierzonych jej zadań sprawniej niż druga strona. Strony w ten sposób uzupełniają się, zajmując się w ramach partnerstwa właśnie tą częścią wspólnego zadania, którą wykonują najlepiej. Dzięki podziałowi zadań, odpowiedzialności i ryzyka w ramach PPP osiąga się najbardziej efektywny ekonomicznie sposób tworzenia infrastruktury i dostarczania usług publicznych. Każda ze stron czerpie przy tym ze współpracy własne korzyści – proporcjonalne do swego zaangażowania.

Wśród kluczowych elementów współpracy w ramach partnerstwa publiczno-prywatnego wymienić należy: a) współpracę sektora publicznego z sektorem prywatnym; b) umowny charakter (w ramach stosunku cywilnoprawnego); c) charakter celowy: realizacja przedsięwzięć (budowa infrastruktury, dostarczanie usług) tradycyjnie wykonywanych przez stronę publiczną; d) optymalny podział zadań; e) podział ryzyk; f) obustronną korzyść.

Partnerzy społeczno-gospodarczy

To organizacje pracodawców i organizacje związkowe reprezentatywne w rozumieniu ustawy z dnia 6 lipca 2001 r. o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego (Dz. U. Nr 100, poz. 1080, z późn. zm.), samorządy zawodowe, izby gospodarcze, organizacje pozarządowe oraz jednostki naukowe w rozumieniu art. 2 pkt 9 ustawy z dnia 8 października 2004 r. o zasadach finansowania nauki (Dz. U. Nr 238, poz. 2390 i Nr 273, poz. 2703 oraz z 2005 r. Nr 85, poz. 727 i Nr 179, poz. 1484). Partnerzy społeczno-gospodarczy są stroną dialogu ze stroną rządową.

Plan działania

Jest to dokument publikowany corocznie przez instytucję organizującą nabory wniosków o dofinansowanie. Plan działania zawiera podstawowe informacje na temat planowanych działań instytucji organizującej konkursy.

Płatność

Określona wielkość środków w ramach pomocy finansowej, wypłacana przez Komisję Europejską do instytucji płatniczej na podstawie wniosku o płatność.

Płatność okresowa

Płatność dokonywana w trakcie realizacji programu lub projektu stanowiąca określoną transzę (część) środków w ramach pomocy finansowej. Płatność ta jest dokonywana przez Komisję Europejską w celu zwrotu kosztów faktycznie opłacanych przez Fundusze i poświadczonych przez instytucję płatniczą.

Płatność salda końcowego

Płatność dokonywana po zakończeniu programu lub projektu stanowiąca ostatnią transzę (część) środków w ramach pomocy finansowej i umożliwiająca uregulowanie zobowiązań finansowych ze strony Komisji Europejskiej.

Początek okresu kwalifikowalności

Moment rozpoczęcia dopuszczalności wydatkowania środków w danym programie lub projekcie do współfinansowania z funduszy unijnych.

Podmioty ekonomii społecznej (PES)

Forma aktywności społeczno-gospodarczej. PES może być organizacja pozarządowa, spółdzielnia socjalna czy spółka handlowa, która nie jest nastawiona na zysk. Najbardziej popularna i często stosowana w odniesieniu do przedsiębiorstwa społecznego jest definicja europejskiej sieci badawczej EMES (EMES European Research Network). Według niej za przedsiębiorstwo społeczne uznaje się działalność o głównie społecznych celach, której zyski w założeniu są reinwestowane w jej cele lub we wspólnotę, a nie w celu maksymalizacji zysku lub zwiększenia dochodu udziałowców czy też właścicieli. EMES określa kryteria społeczne i kryteria ekonomiczne, którymi powinny charakteryzować się inicjatywy wpisujące się w ekonomię społeczną.

Kryteria ekonomiczne: prowadzenie działalności w sposób względnie ciągły, regularny, w oparciu o instrumenty ekonomiczne; niezależność, suwerenność instytucji w stosunku do instytucji publicznych; ponoszenie ryzyka ekonomicznego; istnienie (choćby nielicznego) płatnego personelu.

Kryteria społeczne: wyraźna orientacja na społecznie użyteczny cel przedsięwzięcia; oddolny, obywatelski charakter inicjatywy; specyficzny, możliwie demokratyczny system zarządzania; możliwie wspólnotowy charakter działania; ograniczona dystrybucja zysków. Ten zestaw kryteriów jest definicją idealnego przedsiębiorstwa społecznego. Od przedsięwzięć zaliczanych do tego sektora nie wymaga się zatem spełnienia wszystkich kryteriów, lecz większości z nich.

Pomoc de minimis

Pomoc de minimis oznacza pomoc publiczną, której ogólna kwota przyznana dowolnemu podmiotowi gospodarczemu nie przekracza 200 tys. euro w okresie trzech poprzedzających dzień złożenia wniosku o dofinansowanie (100 tys. euro w sektorze transportu drogowego). Pułapy te stosuje się bez względu na formę i cel pomocy de minimis, a także bez względu na to, czy jest ona w całości lub w części finansowana z środków unijnych. Szczegółowe uregulowania dotyczące pomocy de minimis zostały zawarte w Rozporządzeniu Komisji (UE) nr 1407/2013 z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis, (Dz.U.UE.L.2013.352.1).

Pomoc publiczna

Jest to wszelka pomoc przyznawana przedsiębiorcom ze środków publicznych. Ze względu na politykę ochrony konkurencyjności na wspólnym rynku europejskim pomoc publiczna może zostać przekazywana na ściśle określonych zasadach. Innymi słowy, pomoc publiczna to pomoc, dla której spełnione są jednocześnie wszystkie cztery przesłanki jej występowania, tj. gdy wsparcie: 1) jest przyznawane przez Państwo lub pochodzi ze środków państwowych; 2) udzielane jest na warunkach korzystniejszych niż oferowane na rynku; 3) ma charakter selektywny (dyskryminuje część potencjalnych zainteresowanych); 4) zakłóca lub grozi zakłóceniem konkurencji oraz wpływa na wymianę handlową między Państwami Członkowskimi Unii Europejskiej. Na gruncie prawa polskiego kwestie dotyczące postępowania w sprawach pomocy publicznej reguluje ustawa z 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (tekst jednolity Dz. U. z 2007 r. nr 59 poz. 404 ze zm.).

Pomoc zwrotna

Forma udzielonego w ramach pomocy finansowego wkładu Wspólnoty we wdrażanie programów lub projektów. Dotyczy głównie działań nastawionych na wsparcie przedsiębiorczości, w tym sektora małych i średnich przedsiębiorstw i ma na celu pobudzenie inwestycji sektora prywatnego.

Prefinasowanie

Oprocentowana pożyczka dla jednostek sektora finansów publicznych pochodząca z publicznych środków krajowych na finansowanie zadań realizowanych z udziałem publicznych środków wspólnotowych, udostępniana przed uzyskaniem refundacji wydatków ze strony Unii Europejskiej.

Procedura odwoławcza

Prawo wnioskodawcy do wniesienia protestu, gdy wniosek o dofinansowanie otrzymał ocenę negatywną w pod względem formalnym lub merytorycznym.

Produkt

W rozumieniu polityki spójności Unii Europejskiej wynik realizacji projektu.

Program

Dokument realizowany w ramach polityki strukturalnej państwa, przyjęty przez Radę Ministrów lub przez Zarząd Województwa - w przypadku RPO, i zatwierdzony przez Komisję Europejską. Składa się z zestawienia priorytetów oraz wieloletnich działań, które mogą być wdrażane poprzez jeden lub kilka Funduszy Europejskich, jeden lub kilka innych dostępnych instrumentów finansowych oraz Europejski Bank Inwestycyjny.

Projekt (zadanie)

Przedsięwzięcie będące przedmiotem umowy o dofinansowanie projektu między beneficjentem a instytucją zarządzającą, instytucją wdrażającą albo działającą w imieniu instytucji zarządzającej instytucją pośredniczącą. Najmniejsza dająca się wyodrębnić jednostka stanowiąca przedmiot pomocy.

Projekt bliźniaczy (Twinning Project)

Współpraca dwustronna w danej dziedzinie, będącej przedmiotem projektu, pomiędzy administracją krajów Unii Europejskiej, także pomiędzy krajami kandydującymi a krajami członkowskimi.

Projekt dotyczący funkcjonowania sieci współpracy

Projekt, w przypadku którego cele, produkty i  rezultaty są powiązane ze współpracą ponadnarodową, pokazują jej efekty i wartość  dodaną dla projektu, oraz dla którego został podpisany list intencyjny i umowa o współpracy ponadnarodowej. Projekt taki jest realizowany przez instytucje działające w zbliżonych obszarach tematycznych i udzielające sobie wsparcia w celu poprawy efektywności realizacji działań na rzecz rozwiązywania wspólnych problemów i/lub w celu usprawnienia i poprawy jakości funkcjonowania tych instytucji. Ponadto, zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) NR 1304/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Społecznego i uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1081/2006 współpraca ponadnarodowa wiąże się z udziałem partnerów z co najmniej dwóch państw członkowskich (art. 10). Celem współpracy ponadnarodowej jest promowanie wzajemnego uczenia się, a tym samym zwiększenie skuteczności polityk wspieranych przez EFS.

Projekt hybrydowy

Projekt realizowany w formule partnerstwa publiczno-prywatnego, w którym wykorzystane zostały środki unijne. Środki Funduszy Europejskich stanowią w takim modelu uzupełnienie finansowania prywatnego.

Projekt współpracy ponadnarodowej PO WER

Projekt, który zakłada realizację działań we współpracy z partnerem/partnerami zagranicznymi, w tym m.in. wypracowanie wspólnych rozwiązań. Zadaniem projektodawców jest wykazanie rzeczywistej wartości dodanej wynikającej ze współpracy ponadnarodowej, w odniesieniu do celu projektu oraz konkretnych produktów i rezultatów, których nie udałoby się zrealizować wdrażając projekt jedynie o zasięgu krajowym. Projekty współpracy ponadnarodowej są możliwe do realizacji we wszystkim priorytetach inwestycyjnych przewidzianych w celach tematycznych 8-11 PO WER.

Typy projektów
Współpraca ponadnarodowa w ramach PO WER może być realizowana poprzez:

1) projekty realizowane w ramach Common Framework, tj. konkursu skoordynowanego na poziomie europejskim, w którym określone zostaną główne zasady i obszary działania;
2) projekty z komponentem ponadnarodowym realizowane poza Common Framework;
3) rozszerzenie standardowych projektów (realizowanych również w ramach Regionalnych Programów Operacyjnych) o komponent ponadnarodowy;
4) funkcjonowanie sieci współpracy w obszarach wsparcia EFS, umożliwiających wymianę doświadczeń i wzajemne uczenie się.

Wyżej wymienione typy projektów mogą obejmować następujące rodzaje działań współpracy ponadnarodowej:

• wypracowanie nowych rozwiązań we współpracy z partnerem zagranicznym (powinny również obejmować ich wdrożenie);
• import i eksport nowych rozwiązań, ich zaadaptowanie (powinny również obejmować ich wdrożenie);
• wymiana informacji i doświadczeń;
• równoległe tworzenie nowych rozwiązań (powinny również obejmować ich wdrożenie);
• zainicjowanie współpracy ponadnarodowej ukierunkowanej na rozwiązywanie problemów z zakresu wsparcia EFS w szczególności aktywizacji zawodowej i społecznej, kształcenia przez całe życie i tworzenia oraz realizacji polityk publicznych (realizacja tego typu działań możliwa jest jedynie w ramach typu projektu nr 2).

Projekt z komponentem ponadnarodowym realizowany poza Common Framework

Projekt, w przypadku którego cele, produkty i  rezultaty są powiązane ze współpracą ponadnarodową, pokazują jej efekty i wartość  dodaną dla projektu, oraz dla którego został podpisany list intencyjny i umowa o współpracy ponadnarodowej. Ten typ projektu jest realizowany w ramach konkursu ogłoszonego niezależnie od konkursu skoordynowanego na poziomie europejskim (Common Framework). Ponadto zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) NR 1304/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Społecznego i uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1081/2006 współpraca ponadnarodowa wiąże się z udziałem partnerów z co najmniej dwóch państw członkowskich. Celem współpracy ponadnarodowej jest promowania wzajemnego uczenia się, zwiększając przez to skuteczność polityk wspieranych przez EFS (art. 10). Projekt z komponentem ponadnarodowym nie oznacza projektu standardowego rozszerzonego o komponent ponadnarodowy w myśl terminologii stosowanej w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki.

Projekty indywidualne

Projekty indywidualne charakteryzuje strategiczne znaczenie dla realizacji programu, są one wskazywane przez Instytucję Zarządzającą. Instytucja Zarządzająca lub Instytucja Pośrednicząca mogą również imiennie wskazać beneficjenta projektu indywidualnego. Realizacja projektów indywidualnych jest możliwa wyłącznie w obszarach problemowych, określonych przez Instytucję Zarządzającą dla poszczególnych obszarów wsparcia. Obszary te powinny wynikać bezpośrednio ze strategii sektorowych, wojewódzkich lub innych programów przyjętych dla danego obszaru wsparcia.

Publiczne środki krajowe

Środki finansowe pochodzące z budżetu państwa oraz państwowych funduszy celowych, środki budżetów jednostek samorządu terytorialnego, środki innych jednostek sektora finansów publicznych, a także inne środki jednostek oraz form organizacyjno-prawnych sektora finansów publicznych.

Publiczne środki wspólnotowe

Środki finansowe pochodzące z budżetu Unii Europejskiej, a w szczególności z Funduszy Europejskich.

Pułap intensywności

Maksymalny udział dofinansowania (unijnego i krajowego razem), który można uzyskać dla projektu; wielkość dofinansowania projektu w stosunku do wysokości kosztów kwalifikowanych projektu; pułapy intensywności wynikają z przepisów dotyczących pomocy publicznej.

 

R

Refundacja wydatków

Zwrot przez Komisję Europejską wydatków realizowanych w ramach pomocy – po ich poświadczeniu przez instytucję płatniczą. Refundacja wydatków dokonywana jest w postaci płatności okresowych lub salda końcowego.

Regionalny Program

Program ograniczony pod względem terytorialnym do określonego województwa. W Polsce funkcjonuje 16 regionalnych programów. Instytucją Zarządzającą dla regionalnych programów są właściwe zarządy województw. W praktyce ich zadania wykonywane są przez urzędy marszałkowskie.

Rezultaty

Bezpośrednie i natychmiastowe efekty zrealizowanego programu lub projektu. Rezultaty dostarczają informacji o zmianach, jakie nastąpiły w wyniku wdrożenia programu lub projektu u beneficjentów pomocy, bezpośrednio po uzyskaniu przez nich wsparcia.

 

S

SL2014

Centralny system teleinformatyczny wspierający realizację programów operacyjnych.

 

T

Transza środków

Rata płatności przekazywana beneficjentowi przez instytucję płatniczą.

Trwałość projektu

Utrzymanie efektów rzeczowych projektów (inwestycji), na których realizację zostało udzielone dofinansowanie z Funduszy Europejskich przez okres co najmniej 5 lat od zakończenia realizacji projektu (w przypadku mikroprzedsiębiorców, małych i średnich przedsiębiorców – przez okres co najmniej 3 lat). 

 

U

Umowa o dofinansowanie

Umowa określająca poziom dofinansowania udzielonego na dany projekt oraz zasady i obowiązki związane z jego wykorzystaniem. W jej treści określone są: strony umowy, wysokość i warunki, na jakich zostanie przekazane dofinansowanie, szczegóły dotyczące zasad realizacji i rozliczania projektu, obowiązki informacyjno-promocyjne w projekcie, obowiązki związane z bieżącym monitorowaniem przebiegu projektu, zasady dokonywania kontroli projektu przez uprawnione instytucje, zasady postępowania w sytuacjach, gdy dokładne wykonanie umowy stanie się niemożliwe, czyli np. reguły dokonywania zmian w projekcie, sytuacje, w których umowa może być wypowiedziana bądź rozwiązana, zagadnienia związane z ochroną danych osobowych, zobowiązanie do ponoszenia wszystkich wydatków w sposób racjonalny i konkurencyjny, wskazanie, że cały projekt musi być realizowany z poszanowaniem przepisów prawa krajowego i unijnego.

Umowa o współpracy ponadnarodowej

Umowa określająca planowane działania, kwestie finansowe, sposób zarządzania i pozostałe zasady współpracy pomiędzy beneficjentem a partnerem/-ami zagranicznymi. Umowa o współpracy ponadnarodowej pociąga za sobą konsekwencje prawne dla podpisujących ją podmiotów.

Umowa partnerstwa

Główny dokument strategiczny na poziomie krajowym, określający zakres i sposób interwencji Funduszy Europejskich w nowym okresie programowania 2014-2020. Odnosi się do takich kwestii, jak: zakres wsparcia ze środków europejskich w wybranych obszarach tematycznych, liczba i zakres programów operacyjnych, sposób podziału interwencji pomiędzy programy krajowe i regionalne, zarys systemu wdrażania, sposób uzupełniania się interwencji finansowych z polityki spójności, wspólnej polityki rolnej oraz wspólnej polityki rybackiej.

Ustawa wdrożeniowa

Ustawa określająca mechanizmy koordynacji realizacji programów operacyjnych wspófinansowanych z funduszy strukturalnych i Funduszu Spójności. Definiuje zasady wdrażania środków polityki spójności, podstawowe dokumenty temu służące oraz podmioty zaangażowane w ten proces. Określa także zadania i tryb współpracy między nimi. Dokument reguluje kwestie związane z rozliczeniami z Komisją Europejską i monitorowaniem efektów dotowanych z UE przedsięwzięć oraz te dotyczące kontroli, audytu, nieprawidłowości i korekt finansowych. Porządkuje zagadnienia dotyczące pomocy publicznej, zasady wdrażania instrumentów zwrotnych oraz system wyboru projektów i procedurę odwoławczą. Uwzględnia także nowe zasady realizacji polityki spójności 2014-2020 określone przepisami unijnymi, w tym: przeniesienie z poziomu Komisji Europejskiej na poziom państwa członkowskiego kompetencji w zakresie oceny zgodności systemów zarządzania i kontroli programów z wymogami unijnym (proces desygnacji instytucji, którym powierzono funkcje w procesie realizacji programu); wprowadzenie instrumentu Zintegrowanych Inwestycji Terytorialnych (ZIT) oraz zasady funkcjonowania systemu teleinformatycznego wspierającego realizację programów operacyjnych.

 

W

Wartość dodana wynikająca ze współpracy ponadnarodowej

Przez wartość dodaną należy rozumieć cele projektu oraz konkretne produkty i rezultaty możliwe do osiągnięcia wyłącznie we współpracy ponadnarodowej, której nie udałoby się zrealizować wdrażając projekt jedynie o zasięgu krajowym. Innymi słowy, jest to korzyść, którą możemy osiągnąć wyłącznie dzięki współpracy ponadnarodowej.

Wkład własny

Określona w umowie o dofinansowanie projektu albo decyzji część nakładów ponoszonych przez beneficjenta na jego realizację z jego środków własnych/prywatnych, niepodlegająca zwrotowi.

Wniosek o dofinansowanie projektu

Dokument przedkładany przez potencjalnego beneficjenta do instytucji organizującej konkurs w celu uzyskania środków finansowych na realizację projektu w ramach programu.

Wniosek o płatność

Wniosek, na podstawie którego dokonywana jest płatność zaliczkowa, cząstkowa lub końcowa. Występują na wszystkich poziomach wykorzystania Funduszy Europejskich - składane są zarówno przez beneficjentów (na poziomie projektu), jak i instytucje pośredniczące, instytujce wdrażające (na poziomie działań) oraz instytucję zarządzającą (na poziomie programu). Płatności te umożliwiają zwrot kosztów faktycznie opłacanych przez Fundusze Europejskie.

Wskaźniki bazowe

Wskaźniki opisujące sytuację społeczno-gospodarczą na obszarze realizacji projektu, mierzone przed rozpoczęciem oraz w trakcie jego wdrażania, w celu oszacowania zachodzących zmian, niewynikających jednakże z realizacji inwestycji.

Wskaźniki monitorowania

Miara celów, jakie mają zostać osiągnięte, zaangażowanych zasobów, uzyskanych produktów, efektów oraz innych zmiennych (ekonomicznych, społecznych, z zakresu ochrony środowiska), odnoszących się do programu, priorytetów i działań.

Wskaźniki oddziaływania

Wskaźniki odnoszące się do konsekwencji danego programu wykraczających poza natychmiastowe efekty dla bezpośrednich beneficjentów. Oddziaływanie szczegółowe to te efekty, które pojawią się po pewnym czasie, niemniej jednak są bezpośrednio powiązane z podjętym działaniem. Oddziaływanie globalne obejmuje efekty długookresowe dotyczące szerszej populacji.

Wskaźniki podstawowe

Zestaw wskaźników bazujących na standardach Unii Europejskiej, zalecanych do stosowania beneficjentom środków uruchamianych w ramach Funduszy Europejskich.

Wskaźniki produktu

Są to wskaźniki, które mierzą zrealizowane zadania w ramach projektu, np. liczba zakupionych maszyn. Jest to zazwyczaj przedmiot inwestycji (np. wybudowana szkoła, czy przeprowadzone szkolenie).

Wskaźniki programu

Wskaźniki ustalone przed lub we wczesnej fazie wdrażania projektu, w celu monitorowania wdrażania programu oraz jego oceny wykonania w odniesieniu do wcześniejszych celów. Do wskaźników tych zaliczamy wskaźniki wkładu, wskaźniki produktu, wskaźniki rezultatu oraz wskaźniki oddziaływania.

Wskaźniki rezultatu

Są to wskaźniki, które mierzą bezpośrednie efekty realizowanych zadań. Efekty te powinny pojawić się natychmiast po zrealizowanym zadaniu. Przykładem wskaźnika rezultatu jest liczba osób, które podniosły swoje kwalifikacje w wyniku przeprowadzonych szkoleń lub liczba dzieci, która będzie uczęszczać do wybudowanej szkoły.

Wskaźniki wkładu

Wskaźniki odnoszące się do budżetu przydzielonego dla kolejnych poziomów wsparcia. Wskaźniki te są wykorzystywane przy monitorowaniu postępu w odniesieniu do (rocznych) zobowiązań i płatności z funduszy dostępnych dla każdej operacji, działania lub programu w odniesieniu do jego kosztów.

Wsparcie towarzyszące

Działania o charakterze dodatkowym wobec głównych działań w projekcie, ułatwiające dostęp grup docelowych do projektu, np. poprzez zapewnienie opieki nad dziećmi lub innymi osobami zależnymi na czas realizacji zajęć w projekcie.

Współfinansowanie ze źródeł krajowych

Wkład środków krajowych do programów lub projektów realizowanych przy udziale środków pomocowych.

Wykluczenie społeczne

Brak lub ograniczenie możliwości uczestnictwa, wpływania i korzystania z podstawowych instytucji publicznych i rynków, które powinny być dostępne dla wszystkich, a w szczególności dla osób ubogich.

Wykonawca projektu

Podmiot, któremu beneficjant końcowy zlecił wykonanie zadania.

 

Z

Zamówienia publiczne

Umowy odpłatne zawierane między zamawiającym (jednostką sektora finansów publicznych w rozumieniu przepisów o finansach publicznych, osobą prawną, inną państwową jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej) a wykonawcą, których przedmiotem są usługi, dostawy lub roboty budowlane.

Zasada dodatkowości

Reguluje działanie funduszy strukturalnych, stanowi, że środki przekazywane przez Komisję Europejską z tych funduszy mają być tylko uzupełnieniem środków zgromadzonych na dany program lub projekt przez odpowiednie władze krajowe (regionalne, lokalne). Środki Funduszy Europejskich mają uzupełniać środki przeznaczone na ten cel przez kraj członkowski (publiczne środki krajowe), a więc nie mogą ich w całości zastępować.

Zasada elastyczności

Jedno z odstępstw od zasady monofunduszowości, umożliwiające tzw. elastyczne finansowanie jednofunduszowych programów operacyjnych Unii Europejskiej. Polega na dofinansowaniu w ramach projektu z udziałem środków z EFRR komplementarnych działań wchodzących w zakres EFS oraz dofinansowaniu w ramach projektu z udziałem środków z EFS komplementarnych działań wchodzących w zakres EFRR.

Innymi słowy, jeżeli projekt dotyczy inwestycji infrastrukturalnej możliwe jest włączenie do projektu tzw. wydatków miękkich (czyli np. kosztów szkoleń czy doradztwa) pod warunkiem, że poniesienie takich wydatków jest uzasadnione osiągnięciem spójności projektu. Analogicznie, jeżeli projekt ma charakter miękki (czyli dotyczy szkoleń, doradztwa, podnoszenia kompetencji, wprowadzania nowych rozwiązań organizacyjnych, itp.) można uzupełnić projekt o pewne wydatki materialne (jak np. urządzenia), ale tylko te, które są potrzebne do realizacji i powodzenia projektu. Niemniej jednak możliwość ta dotyczy maksymalnie do 10 proc. wydatków objętych dofinansowaniem – w szczególnych przypadkach pułap ten może być podwyższony do 15 procent.

Zasada komplementarności

Reguluje działanie funduszy strukturalnych, związana jest z dążeniem do spójności polityki regionalnej z innymi politykami wspólnotowymi, w tym przede wszystkim ochrony konkurencji zamówień publicznych, ochrony środowiska i równych szans kobiet i mężczyzn.

Zasada koncentracji

Reguluje działanie funduszy strukturalnych, określając, że ich interwencja, aby przyniosła efekt, nie powinna być rozproszona, lecz skoncentrowana na niewielu precyzyjnie określonych celach i obszarach.

Zasada koordynacji

Reguluje działanie funduszy strukturalnych, ma na celu zapewnienie spójności wdrażania różnych instrumentów wsparcia Unii Europejskiej. Zarówno Komisja Europejska, jak i poszczególne państwa członkowskie są zobowiązane do zapewnienia koordynacji środków pochodzących z poszczególnych funduszy (m.in. Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego, Europejski Fundusz Społeczny), interwencji Europejskiego Banku Inwestycyjnego oraz innych istniejących instrumentów finansowych.

Zasada n+3

Jest to zasada odnosząca się do okresu programowania Unii Europejskiej, która określa dodatkowy okres na realizację i rozliczenie projektów i programów współfinansowanych z Funduszy Europejskich. W praktyce oznacza to, że z funduszy przyznanych w ramach perspektywy finansowej 2014-2020 faktycznie korzystać można do roku 2023. Jeżeli do tego czasu krajowi członkowskiemu nie uda się wykorzystać wszystkich środków przyznanych na bieżącą perspektywę finansową, będzie musiał zwrócić niewykorzystaną nadwyżkę do budżetu UE.

Zasada partnerstwa

Reguluje działanie funduszy strukturalnych. Nakłada obowiązek jak najściślejszej współpracy między Komisją Europejską a odpowiednimi władzami i instytucjami szczebla krajowego, regionalnego i lokalnego, uczestniczącymi w przygotowaniu i realizacji działań w ramach tych funduszy.

Zasada programowania

Reguluje działanie funduszy strukturalnych. Nakłada obowiązek podejmowania decyzji na podstawie wieloletnich programów rozwoju i innych dokumentów planistycznych, obejmujących wszystkie informacje niezbędne do sprawnego i efektywnego osiągania zamierzonych celów.

Zasada zgodności/spójności

Reguluje działanie funduszy strukturalnych, odnosi się do istniejących związków pomiędzy polityką regionalną a polityką makroekonomiczną prowadzoną przez poszczególne państwa członkowskie. Zgodnie z postanowieniami Jednolitego Aktu Europejskiego w celu zwiększenia zbieżności koniunktur gospodarczych oraz redukowania różnic w stopniu rozwoju poszczególnych regionów, państwa członkowskie mają obowiązek koordynować swoje polityki gospodarcze.

Zasady kwalifikowania wydatków

Zestaw wymogów formalnych i merytorycznych odnoszących się do kategorii wydatków które mogą zostać objęte dofinansowaniem w projektach współfinansowanych z Funduszy Europejskich. Odnoszą się one zarówno do rodzaju kosztów, które mogą zostać poddane dofinansowaniu, jak i sposobu ich ponoszenia i dokumentacji.

Logo Narodowej Strategii Spójności

Portal współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego,
Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Europejskiego Instrumentu Sąsiedztwa i Partnerstwa

Logo Unia Europejska, Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego